18 آذر 1400
کاربست بینش‌های رفتاری در افزایش پذیرش و تزریق واکسن کووید-19

چکیده

یکی از چالش های ایام همه گیری کرونا که دولت ها درگیر آن بودند، طراحی و به کارگیری سیاست‌ها و راهبردهای موثر برای ایجاد پذیرش در جامعه نسبت به واکسن کرونا و تزریق آن بود. پژوهش‌های مختلفی که در این زمینه با استفاده از رویکرد بینش های رفتاری در جهان انجام گرفته‌اند نشان دادند که سه دسته از عوامل روان شناختی بر تزریق واکسن موثرند و با توجه به آنها می توان راهبردهایی را جهت ارتقای پذیرش و تزریق واکسن در جوامع طراحی کرده و به کار برد. این عوامل عبارتند از «نفوذ اجتماعی » با استفاده از استراتژی های مانند استفاده از هنجارهای توصیفی موافق با واکسیناسیون و برجسته سازی آنها « ایجاد انگیزه» با راهبردهایی مانند پررنگ کردن انگیزه کمک به افراد مورد علاقه و «شکاف قصد و عمل» با راهکارهایی همچون یادآوری واکسیناسیون به افراد در این گزارش به ۱۵ مورد از این راهکارها پرداخته شده که قابلیت استفاده و عملیاتی سازی توسط نهادهای مربوطه را دارند.

بهمن سال 1398 هنگامی که تلویزیون خبر اولین ابتال به کرونا در کشور را مخابره می کرد، شاید کمتر کسی گمان می کرد بعد از گذشت حدود دوسال از شیوع ویروس کرونا و مرگ میلیون‌ها نفر در جهان، هنوز همۀ کشورهای جهان با این پدیده درگیر باشند. پزشکان و متخصصان سلامت در همه‌جای جهان و بالاخص ایران، از روز اول بدنبال یافتن موثرترین شیوه‌های مقابله با این ویروس بودند و در کنار آن‌ها، دولت‌ها و سایر مراکز سیاست‌گذاری با چالش‌های متعددی ناشی از شیوع گستردۀ ویروس کرونا مواجه شدند. با تولید واکسن‌های ایمن و کارآمد در جهان، دولت‌ها در پی آن شدند تا با طراحی و بکارگیری سیاست‌ها و راهبردهای موثری، ضمن ایجاد پذیرش در مردم نسبت به این واکسن‌ها که در شرایط اضطراری مجوز استفاده گرفته بودند، در سریعترین زمان ممکن، همۀ مردم خود را واکسینه کرده تا ایمنی جمعی در کشور ایجاد شود.

 

اما برای اینکه این سیاست‌ها موثر و کارآمد باشند، لازم است تا براساس یک فهم عمیق و واقعی و مبتنی بر شواهد علمی از رفتار انسان‌ها در جوامع نوشته شده باشند. فاکتورها و عوامل روان‌شناختی و اجتماعی متعددی وجود دارند که بر رفتار تزریق واکسن اثرگذار هستند و اساسا بدون
شناخت این موارد نمی توان آنطور که باید سیاست های کارآمدی وضع کرد. تیم‌های بینش‌های رفتاری، به عنوان جدیدترین نسل مراکز حل مسئله جهانی، در سال‌های اخیر با همکاری و سفارش دولت‌ها و سازمان‌های جهانی اقدام به پژوهش‌های گسترده در موضوع پذیرش و تزریق واکسن توسط جوامع کرده‌اند.

 

مطالعه حاضر نیز در پی آن بود تا با گردآوری و مرور مطالعات و تالیفات انجام‌شده در این حوزه توسط تیم‌های بینش‌های رفتاری در جهان، اولاً شناخت عمیق تری از فاکتورها و محرک های موثر بر پذیرش و تزریق واکسن ایجاد کند؛ در ثانی توصیه‌ها و استراتژی‌هایی مبتنی بر علوم رفتاری برای افزایش میزان تزریق واکسن در جامعه ارائه دهد. این توصیه‌ها می‌توانند در تکمیل جعبه ابزار سنتی سیاستگذاران (قانون‌گذاری، اطلاع‌رسانی عمومی و استفاده از ابزارهای مالی چون وضع جریمه)، ابزارهایی جدید برای حل این مسئله در اختیار بگذارنند. یافته‌های این گزارش برای ستاد ملی مقابله با کرونا جهت کارآمدکردن سیاست‌های خود با هدف بالارفتن پذیرش استفاده از واکسن کرونا و  افزایش تزریق آن توسط جامعه و ایجاد ایمنی جمعی قابل استفاده بوده‌ است.

 

این مطالعه در پاییز سال 1400 و به سفارش دبیرخانۀ شورای فرهنگ عمومی کشور انجام شده است.

 

درباره این فعالیت
تاریخ
پاییز ۱۴۰۰
لینک کوتاه