مطالعات مختلف نشان داده اند عوامل بسیار زیادی بر روی تصمیم افراد به شرکت در یک انتخابات یا غیبت در آن اثرگذارند. دانشمندان و پژوهشگران متعدد علومی چون علوم سیاسی، جامعه شناسی و روانشناسی در صد سال اخیر به مطالعۀ این موضوع پرداخته‌اند که چرا گروه‌هایی از افراد رای می دهند و گروه‌هایی دیگر نه و در نتیجه لیست بلندبالایی از عوامل از قبیل ویژگی‌های فردی رای دهندگان، عوامل بافتی چون سیستم انتخاباتی و سیاسی یک کشور و عوامل نهادی را استخراج کرده اند (1-3).

همچنین در سال های اخیر، مطالعات مختلفی بر روی مداخلات و فعالیت‌هایی که قصد ترغیب افراد و افزایش مشارکت در انتخابات را دارند انجام شده‌است و بینش‌هایی از این موضوع نیز بدست آمده است(4-6). علی‌رغم این تلاش‌های گسترده، بخشی از شواهد علمی موجود، به خاطر اینکه بر نظریات سنتی تصمیم گیری چون عمل منطقی متکی بودند و درکی واقع‌بینانه از تصمیم گیری ها و رفتارهای سیاسی انسان‌ها نداشتند، تبیین محدودی از رفتار رای‌دهی ارائه می‌دادند.(7). در واقع این نظریات به پایه‌های روان‌شناختی تصمیم‌ها و رفتارهای انتخاباتی افراد بی‌توجه بودند و بر این اساس نمی توانستند مبنای شناخت کامل و همه جانبه از علل مشارکت و عدم مشارکت در انتخابات و به طبع افزایش نرخ رای‌دهی باشند.

با پیشرفت علوم رفتاری و روانشناسی در سه دهۀ اخیر ، مدل های جدیدی چون پردازش دوگانه و در ارتباط با تصمیم‌گیری انسان‌ها ارائه شده و و بر این اساس نظریات روانشناختی جدیدی در حوزه رفتار رای دهی مطرح و منجر به تحول این حوزه شدند. افزایش مشارکت در انتخابات نیازمند شناختی عمیق و مبتنی بر شواهد علمی از عوامل موثر بر رفتار رای دهی است و در میان رویکردها و رشته‌های مختلف فعال در این حوزه، این روان شناسی و علوم رفتاری است که توانسته درکی واقع‌بینانه تر و عمیق‌تر از این چالش جهانی ارائه دهد.

گزارش حاضر در زمستان 1402 با همکاری خانه اندیشه‌ورزان تدوین شد و تلاش کرد با ارائه شناختی عمیق و علمی، راهکارهایی موثر برای افزایش مشارکت ارائه دهد.

منابع:

(1) Smets, K., & Van Ham, C. (2013). The embarrassment of riches? A meta-analysis of individual-level research
on voter turnout. Electoral studies,32(2), 344-359.
(2) Harder, J., & Krosnick, J. A. (2008). Why do people vote? A psychological analysis of the causes of voter
turnout. Journal of Social Issues, 64(3), 525-549.
(3) Blais, A. (2000). To vote or not to vote?: The merits and limits of rational choice theory. University of
Pittsburgh Pre.
(4) Green, D. P., and A. S. Gerber. 2008. Get Out the Vote: How to Increase Voter Turnout. 2nd ed. Washington,
DC: Brookings Institution Press.
(5) Green, D. P., M. C. McGrath, and P. M. Aronow. 2013. “Field Experiments and the Study of Voter Turnout.”
Journal of Elections, Public Opinion, and Parties 23: 27–48
(6) Green, D. P., & Gomez, J. S. (2022). 30 Psychological Theories Meet the Challenge of Persuading and
Mobilising Voters. The Cambridge Handbook of Political Psychology, 476.