افزایش مشارکت در انتخابات نیازمند شناختی عمیق و مبتنی بر شواهد علمی از عوامل موثر بر رفتار رایدهی است و در میان رویکردهای مختلف فعال در این حوزه، روانشناسی و علوم رفتاری توانسته است درکی واقعبینانهتر و عمیقتر از این چالش جهانی ارائه دهد و مورد استفاده قرار گیرد.
در سالهای اخیر نرخ مشارکت مردم در انتخاباتهای مختلف به میزان قابلاعتنایی نسبت به گذشته کاهش یافته و اکنون مسئله مشارکت در انتخابات بدل به یک چالش و بحران سیاستی شدهاست؛ پدیدهای که محدود به ایران نبوده و کشورهای مختلف در دهه اخیر با آن دستوپنجه نرم میکنند. باتوجه به اینکه در مرکزِ این چالش، تصمیم و رفتار افراد جامعه قرار دارد، طراحی و اجرای هرگونه برنامه و فعالیت باهدف ترغیب آنها به مشارکت در انتخابات نیازمند شناختی عمیق، واقعی و مبتنی بر شواهد علمی از عوامل و موانع اثرگذار بر رفتار رایدهی است؛ چراکه بدون شناخت این عوامل نمیتوان راهکارهای موثری اتخاذ کرد و امروزه کشورهای مختلفی در تلاشند تا ازین یافتهها برای رونقبخشیدن به انتخاباتها استفاده کنند.
پروژه حاضر که با حمایت خانه اندیشهورزان در فروردین 1403 انجام گردیده، تلاش نموده تا بر اساس جدیدترین و مستحکمترین یافتههای جهانی علوم رفتاری و روانشناختی در موضوع رفتار رایدهی و مشارکت در انتخابات، راهکارهایی آگاه از علوم رفتاری با هدف ترغیب گروههای مختلف مردم به حضور در پای صندوقهای رای ارائه نماید.
بدین منظور در این مطالعه به 23 راهکار و مداخله رفتاری افزایش مشارکت، و همچنین 16 محرک و علت رفتاری مشارکت (نظیر کارآمدی سیاسی درونی و بیرونی، و تفاوت زیاد بیننامزدها و غیره) اشاره شدهاست. این موارد میتوانند مبنای طراحی و پیادهسازی برنامهها و اقدامات مختلف باهدف جلوگیری از روند نزولی نرخ مشارکت در انتخابات قرار بگیرند.
همچنین باهدف تسهیل کاربردیسازی یافتهها، چندین بسته اجرایی شامل ایدهها و پیشنهادهای اجرایی بر اساس یافتههای گزارش به دستگاهها و افراد مرتبط با موضوع مشارکت ارائه شده است.