رویکرد سیاستگذاری رفتاری تلاش میکند تا ابزارهای سنتی سیاستگذاری را بهبود بخشد و ابزارهای جدیدی را در اختیار دولتها قرار دهد. در میان دانش گستردهی بینشهای رفتاری، عموماً از اصول عمومی و پرتکراری نام برده میشود که در طول زمان کارآمدی آنها در حوزههای مختلف سیاستی نشان داده شدهاست. هدف طرح حاضر، مرور و شرح اصلیترین اصول و ابزارهای رویکرد بینشهای رفتاری و نمونههای موفق جهانی از پیادهسازی این رویکرد در حوزه های سیاستی مختلف است. در این گزارش 24 اصل و ابزار پرتکرار رویکرد بینشهای رفتاری به همراه تجربهی جهانی کاربرد آنها در حل مسائل مختلف سیاستی توضیح و 12 پروژه علوم رفتاری نیز در پنج حوزهی مختلف سیاستی با جزییات عملی و پژوهشی ذکر شدهاست.
با ظهور اولین تیم بینشهای رفتاری در سال ۲۰۱۰، نسل جدیدی از ادبیات سیاستگذاری در جهان مطرح شد. رویکرد جدید در پی آن بود تا با استفاده از شواهد علمی موجود، بینش جدیدی درباره اینکه انسانها «واقعا» چگونه دست به تصمیمگیری زده و رفتاری از خود نشان میدهند ارائه داده و در ضمن آن، هم ابزارهای سنتی سیاستگذاری را کارآمد کرده و هم ابزارهای جدیدی را در اختیار دولتها قرار دهد. این رویکرد باعث ورود فعالانهتر دانشمندان رفتاری و روانشناسان به سیاستگذاری شد و در سالهای اخیر از رویکرد سیاستگذاری رفتاری به گستردگی در جهان استفاده میشود.
امروزه یافتههای رفتاری در حال تبدیلشدن به یکی از منابع مهم سیاستگذاری در جهان هستند و دولتهای مختلف چون آمریکا انگلیس، کانادا، آلمان و سازمانهای جهانی چون بانک جهانی، سازمان ملل، اتحادیه اروپا، سازمان بهداشت جهانی و شرکت های اقتصادی متنوعی چون اپل، مایکروسافت، گوگل و اوبِر از این رویکرد بهره میگیرند. هدف نهایی این رویکرد واردکردن دانش شناخت رفتار انسان در سیاستگذاری است.
این رویکرد با تمرکز بر شواهد علمی در ارتباط با چگونگی تصمیمگیری و رفتارهای انسانها، به دولتها و سازمانها کمک میکند تا سیاستهایی کارآمدتر و مؤثرتر تدوین کنند. با استفاده از این بینشها، میتوان تصمیمگیریهای بهتری انجام داد و رفتارهای مطلوبتری را در جامعه ترویج کرد و به دولتها و سازمانها ابزارهای جدیدی برای مواجهه با چالشهای پیچیده امروزی ارائه داد.
گزارش حاضر که در تابستان 1400 و به سفارش مرکز طراحی حکمرانی نرم و هوشمند فطن انجام شد، در پی آن بود تا 24 مورد از اصلیترین و پراستفادهترین اصول و ابزارهای رویکرد بینشهای رفتاری در حوزه سیاستگذاری را بازخوانی کرده و در کنار آن تجربهها و نمونههای جهانی از جمله پنج حوزۀ فقر و رفاه، نظام اداری، مدیریت شهری، فساد، اقتصاد و شیوهی بهکارگیری آن را مورد مطالعه قرار دهد و به تیم درخواستکننده، آموزش دهد.